Soms starten ondernemers samen een zaak, waarbij de één het initiatief
neemt, naar buiten toe optreedt en ook zakelijk zowel als privé het
volle risico loopt, terwijl de ander op de achtergrond blijft, wel
medezeggenschap heeft in het beleid maar naar buiten toe niet optreedt
en ook slechts een beperkt risico draagt. Meestal betreft het dan
een commanditaire vennootschap (c.v.).
De ondernemers die in zo’n c.v. het volledige actieve ondernemerschap
uitoefenen zijn beherend vennoot; de ondernemers die op de achtergrond
blijven zijn commanditair vennoot (ook wel een stille vennoot genoemd).
Vaak ontstaat een c.v. uit een eenmanszaak of VOF wanneer een
commanditair vennoot toetreedt om het bedrijf extra geldmiddelen te
verschaffen voor de financiering van de groei.
De positie van de commanditair vennoot verschilt t.o.v. de beherend
vennoot sterk qua bevoegdheden, risico's, inbreng en werkzaamheden.
Oprichting De oprichting van een commanditaire vennootschap is vormvrij. Een
vennootschapscontract is niet vereist, maar wel ten zeerste aan te
raden. In dit contract wordt, naast de zaken die ook in het v.o.f.-contract
beschreven staan, de
winstverdeling tussen de beherende vennoten en de commanditaire vennoten
geregeld.
De vertegenwoordigingsbevoegdheid en aansprakelijkheid
De c.v. heeft twee soorten vennoten: beherende en commanditaire. Er
kunnen meerdere beherende en/of commanditaire vennoten zijn.
De beherende vennoot heeft een wettelijke
vertegenwoordigingsbevoegdheid, en is hoofdelijk aansprakelijk voor de
verplichtingen van de c.v. ingeval de vennootschap haar verplichtingen
niet nakomt.
De commanditaire vennoot is niet bevoegd beheershandelingen voor de zaak
te verrichten, is tegenover derden niet aansprakelijk. De commanditaire
vennoot kan slechts het kapitaal kwijtraken dat in de c.v. is
ingebracht. Let op: als
de commanditaire vennoot namens de vennootschap naar buiten optreedt;
wordt de commanditaire vennoot gezien als beherend vennoot en is zo
hoofdelijk aansprakelijk met zijn gehele privé-vermogen.
Belastingen
De beherende vennoten betalen inkomstenbelasting over hun deel van de
winst. Beherende vennoten worden in principe gezien als zelfstandige
ondernemers en hebben daarom recht op de fiscale
ondernemersfaciliteiten, zoals
zelfstandigenaftrek, investeringsaftrek, etc.
De commanditaire vennoten hebben enkel recht op een vaste rente en/of
een vast winstdeel voor de financiering. Als u als commandite alleen
deelneemt in het vermogen van een onderneming zonder aansprakelijk te
zijn voor de schulden van de onderneming, dan bent u in het nieuwe
belastingstelsel geen ondernemer meer, maar een
medegerechtigde.
Een ondernemer is de belastingplichtige voor wiens rekening en
verantwoording een onderneming wordt gedreven en die rechtstreeks
verbonden is aan de verbintenissen van die onderneming. U heeft geen
recht op ondernemersfaciliteiten, maar wel recht op willekeurige
afschrijving en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.
De duur van de commanditaire vennootschap en continuïteit
Een c.v. kan voor bepaalde tijd of voor onbepaalde tijd worden
aangegaan. Volgens de wet eindigt de c.v. als één van de beherende
vennoten uittreedt of overlijdt. Om het voortbestaan veilig te kunnen
stellen is het noodzakelijk regelingen in het vennootschapscontract op
te nemen die het de overblijvende vennoot of vennoten mogelijk maakt
de c.v. al dan niet met een nieuwe vennoot voort te zetten.
Deze regelingen worden genoemd: het voortzettingsbeding, het
verblijvensbeding en het toescheidingsbeding.
Zeer gewenst is het om de commanditaire geldmiddelen langdurig voor de
zaak te behouden.
Daarom moeten hierover ook bepalingen worden opgenomen in het
vennootschapscontract. Dit om bijvoorbeeld te voorkomen dat het
voortbestaan van de zaak afhankelijk is van de persoonlijke (financiële)
omstandigheden van de commandite of indien de commanditaire vennoot komt
te overlijden. Het is wellicht raadzaam om een c.v.- contract op te
laten maken door een notaris zodat het contract juridisch op maat
gemaakt is.