Een vereniging is een samenwerkingsvorm tussen twee of
meer personen (leden), die volgens bepaalde regels een bepaald doel
willen verwezenlijken. De wet kent slechts twee beperkingen van dit
doel. Het doel mag vanzelfsprekend niet gericht zijn op verstoring van
de openbare orde of op aantasting van de goede zeden én het doel mag
niet zijn het maken van winst ter verdeling onder de leden.
De enige uitzondering op deze laatste regel vormen coöperaties en de
onderlinge waarborgmaatschappijen. Een vereniging mag dus wél winst
maken, maar die winst moet ten goede komen aan het gemeenschappelijke
doel.
De hoogste macht bij de vereniging ligt bij de Algemene
Ledenvergadering, waar in principe ieder van de leden tenminste één stem
heeft.
Deze Algemene Ledenvergadering benoemt het bestuur, meestal uit haar
midden. Het bestuur heeft de leiding over de dagelijkse gang van zaken
in de vereniging.
Oprichtingsvereisten Alle verenigingen hebben rechtspersoonlijkheid, maar er kunnen twee
soorten verenigingen worden onderscheiden:
Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid.
Dit zijn verenigingen die zijn opgericht bij notariële akte waarin de
statuten zijn opgenomen.
Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid moeten worden ingeschreven
in het handelsregister van de kamer van koophandel. Zolang dit niet is
gebeurd, is iedere bestuurder naast de vereniging hoofdelijk
aansprakelijk!
Verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid.
Dit zijn verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in
eerdergenoemde notariële akte.
Deze verenigingen kunnen:
géén erfgenaam zijn (er mogen wél legaten worden aanvaard); en
géén registergoederen verkrijgen.
Een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid kan worden ingeschreven in
het handelsregister van de kamer van koophandel.
Statuten In de statuten worden de belangrijkste regels van de vereniging
neergelegd.
Als de vereniging bij notariële akte wordt opgericht, dan moeten in
ieder geval
de volgende punten in de statuten worden opgenomen:
de naam en de plaats van vestiging;
het doel;
de verplichtingen van de leden tegenover de vereniging;
de wijze van bijeenroeping van de algemene vergadering;
de wijze van benoeming en ontslag van de bestuurders;
de bestemming van het batig saldo van de vereniging na ontbinding.
Voor wijziging van de statuten van een bij notariële akte opgerichte
vereniging is eveneens een notariële akte vereist.
Behalve statuten hanteren verenigingen vaak een huishoudelijk reglement.
Hierin zijn de meer specifieke regels voor de vereniging opgenomen.
Aansprakelijkheid De bestuurders en de leden van een vereniging met volledige
rechtsbevoegdheid zijn niet aansprakelijk voor de verplichtingen van de
vereniging, ook niet na ontbinding of faillissement voor het nadelig
saldo.
Als de vereniging echter onder de vennootschapsbelasting valt, dan is de
antimisbruikwetgeving van toepassing en kunnen bestuurders onder
bepaalde omstandigheden aansprakelijk worden gehouden.
Bestuursleden van een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid zijn,
naast de vereniging, hoofdelijk aansprakelijk. Zoals hiervoor is
vermeld, kan het bestuur van een vereniging met beperkte
rechtsbevoegdheid de vereniging inschrijven in het handelsregister.
Het voordeel van zo’n inschrijving is, dat de bestuurders slechts
persoonlijk aansprakelijk zijn voorzover de wederpartij aannemelijk
maakt dat de vereniging niet aan haar verplichtingen zal voldoen. En dat
betekent in elk geval dat de rekening eerst naar de vereniging moet zijn
gestuurd en gerappelleerd.
Belastingen
Indien een vereniging een onderneming drijft, moet over de winst uit die
onderneming vennootschapsbelasting worden betaald.
Grofweg gesteld is er sprake van een onderneming als er voldoende mate
van arbeid en organisatie bestaat, waar stelselmatig winst mee wordt
gemaakt én als er werkzaamheden worden verricht waarmee in concurrentie
wordt getreden.
Een zeer complexe materie bij verenigingen is de vraag of men al dan
niet onder de heffing van de omzetbelasting (BTW) valt. Raadzaam is om
een deskundige hierover te raadplegen, bijvoorbeeld de Belastingdienst
Ondernemingen.
Sociale zekerheid
Bestuurders van verenigingen zijn in principe niet in loondienst en
vallen dus niet onder de werknemersverzekeringen. Vanzelfsprekend kunnen
verenigingen wél werknemers in loondienst hebben.
Continuïteit Verenigingen worden onder meer in de volgende gevallen ontbonden:
als de algemene vergadering besluit om de vereniging op te heffen;
door het ontbreken van leden;
als gevolg van een faillissement.
Na de ontbinding vindt vereffening van het vermogen van de rechtspersoon
plaats.
Rechtsvormen
